Staatssecretaris Wiebes heft een belangrijke brief naar de 1e en 2e kamer gezonden inzake het pensioen in Eigen beheer van directeuren/aandeelhouders (DGA) bij hun B.V. Een brief die hij een jaar geleden al had toegezegd. Hij heeft er dus een jaar over gedaan want het is een lastig onderwerp zo lijkt het. Frapant, want de oplossing waar hij mee komt (zie hieronder) is nou net de oplossing die ondergetekende 4 jaar geleden heeft voorgesteld aan de Kennisgroep Pensioen van de belastingdienst en daar vrolijk werd afgewezen. Het kan verkeren.

Wat is Pensioen in Eigen Beheer

Een werknemer kan pensioen opbouwen en dat moet wettelijk bij een pensioenfonds of verzekeraar. Een werknemer die ook aandeelhouders is mag dit pensioen opbouwen in zijn Eigen B.V., de B.V. is dan eigenlijk het pensioenfonds. De gedachte erachter is dat er dan wel een fiscale aftrekpost voor hem (haar mag ook..) is maar dat het geld dan binnen het bedrijf mag blijven om mee te ondernemen.

Een mooie oplossing. Maar zoals zo vaak bij mooie regelingen werd het een succes. De meeste DGA’s troffen zo’n regeling en dus kostte het de schatkist teveel geld. En wat doe je dan als overheid. Je maakt de regeling minder aantrekkelijk. Er werden fiscale regels gemaakt die ervoor zorgden dat de jaarlijkse aftrekpost een stuk minder werd.  Dat klinkt eenvoudig maar dit werd in de uitvoering erg complex. Je kan immers tegen een verzekeraar ook niet zeggen dat hij hetzelfde pensioen moet blijven uitkeren maar dan met minder geld….

Een voorbeeld. Stel. een DGA heeft een pensioentoezegging opgebouwd van € 10.000 per jaar. De BV heeft hiervoor (door de beperking van de aftrekregels ) in een aantal jaren € 80.000,- mogen reserveren/aftrekken. Juridisch gezien (dus vergelijkbaar met een verzekeringsmaatschappij) zou er bijvoorbeeld echter € 120.000,- gereserveerd moeten zijn. Dan ontstaat er een probleem. Er is €120.000 nodig maar ik heb maar €80.000 mogen reserveren. Bijvoorbeeld bij echtscheiding waar de partner 50% van het pensioen mag opeisen hetgeen dus veel meer is dan 50% van de voorziening die opgebouwd mocht worden. Of de B.V. moet bij het uitkeren alsnog aanvullende reserveringen gaan doen alleen als de onderneming na pensioendatum is verkocht is er vaak geen winst meer om de premie van af te trekken.

Kortom, de voorziening op de balans van de BV geeft dus niet de juiste schuld van de B.V. weer waardoor de DGA aan alle kanten werd beperkt in zijn onderneming.

Door dit verschil in fiscale waardering (wat staat er op de balans) en de commerciele waardering (hoeveel geld is er echt nodig) zijn 80% van alle DGA’s vorig jaar maar gestopt met het opbouwen van pensioen in Eigen beheer. Sterker nog, veel BV’s zijn hierdoor in financiele problemen gekomen. Nu lijkt er een oplossing te komen .. wat laat zullen we maar zeggen.

De toekomst van pensioen in Eigen Beheer

De FOR voor de BV, de Oudedagsbestemmingsreserve

Zoals gebruikelijk reageert de overheid erg traag met dit toch wel acute probleem. In December 2014 stuurt de staatsecretaris een brief naar de 2e kamer waarin de problemen omtrent pensioen in Eigen Beheer worden uitgelegd. Zet de deur maar open om hem open te trappen… zo’n brief. Alle al jaren bekende problemen worden opgesomd. Er wordt een “oplossing” voorgesteld om de opbouw voor de toekomst (dus geen oplossing voor de ontstane problemen) te realiseren door een “oudedagsbestemmingsreserve; (een OBR). Een soort Fiscale Oudedagsreserve van een eenmanszaak maar dan voor een B.V.  Als u weet dat een FOR een soort fiscaal gedrocht is dat veelal leidt bij het einde van een onderneming tot grote problemen……. Dat moet je niet willen.

Wat zijn o.a. de voorwaarden voor de pensioenopbouw binnen zo’n OBR

– het is geen pensioentoezegging (huh maar daar ging het toch over) en niet afhankelijk van de pensioenvariabelen van een werknemer zoals leeftijd

– het is juridisch niet afdwingbaar (geen pensioen in kader echtscheiding etc)

– de uitkering moet in maximal 20 jaar worden gedaan uit de OBR en moet altijd worden gedaan ook al is de DGA overleden. Dat klinkt logisch voor de partner en kinderen maar mochten die er niet zijn moet de uitkering worden gedaan aan de andere erfgenamen. Nogal bijzonder om je verre erfgenamen een pensioenuitkering te laten krijgen

Wiebes herkent in zijn brief ook wel de problemen van de OBR. Bijzonder want hij was hier altijd erg enthousiast over in eerdere brieven.

Oudedagssparen in de B.V.

De andere oplossing in zijn brief vormt de Oudedagssparen. Feitelijk gezien betekent dit een beschikbare premiestelsel (pensioenregeling).

Het is simpel op hoofdlijnen. De pensioenvoorziening wordt opgebouwd door jaalijks een bepaalt percentage van het salaris te reserveren voor pensioen. Deze inleg wordt jaarlijks opgerent met een vast percentage. Op de pensioendatum wordt berekend welk pensioen voor dit kapitaal kan worden “aangekocht”. Heel simpel, eenvoudig en overzichtelijk. Het pensioen is afhankelijk van de omstandigheden (rentestand) op de pensioendatum Een op de balans van de B.V. is een bedrag gereserveerd waar geen dubbele bodems in zitten.

Waarom dit niet eerder verzonnen is…? Dat is het helaas wel. Echter de Staatssecretaris heeft dit altijd afgewezen zonder goede redenen en heeft het probleem zo groot laten worden dat hij nu niet anders kan dan een eenvoudige en goede oplossing promoten. Triest maar waar.

Als klap op de vuurpijl stelt hij ook een mogelijkheid voor bestaande voorzieningen in te brengen in het Oudedagssparen. En dan nog wel voor het bedrag van de fiscale voorziening op de balans. Dat zou DE oplossing zijn voor alle problemen bij Pensioen in Eigen Beheer van de DGA. Wiebes heeft het licht gezien. Hij vergeet maar even dat dit ook tot problemen kan leiden. Immers de toegezegde pensioenvoorziening aan de DGA wordt dan lager (weet u nog, het bedrag op de balans was eigenlijk te laag om het pensioen uit te voeren). Wiebes stelt dan ook dat de partner dan wel moet meetekenen.  Iets dat de (bijna) gescheiden partner niet snel zal doen.

Conclusie

Wiebes heeft eindelijk geluisterd en na veel en lang gedraai komt hij met een oplossing (die als hij doorgaat) veel problemen oplost en duidelijkheid schept. Hopelijk pakt hij nu door op dit dossier want de DGA zit hier met smart op te wachten. En ja, dat ik 4 jaar geleden deze oplossing al heb aangedragen bij de belastingdienst… maakt niet uit maar laat het nu alsjeblieft doorgaan. Oh ja, en stel dat dit een succes wordt…. dan maken we het vanzelf weer wat lastiger….